2-1

Sańdżaja powiedział: Wtedy, widząc Ardżunę ogarniętego współczuciem, z oczami pełnymi łez i pełnym rozpaczy, Madhusudana (Kryszna) wypowiedział te słowa.

Wyjaśnienie: Kryszna rozpoczyna swoje duchowe nauki dla Ardżuny. Sańdżaja, który opowiada o wydarzeniach Dhritarasztrze, opisuje emocjonalny stan Ardżuny: ogarnięty współczuciem i z oczami pełnymi łez, jest głęboko zdesperowany, nie mogąc zaakceptować myśli o walce z bliskimi. Kryszna jest tutaj nazywany Madhusudana, co wskazuje na jego zdolność do niszczenia demonicznych sił. Teraz jego zadaniem jest rozproszenie duchowych i emocjonalnych demonów Ardżuny – jego wątpliwości i smutku.

2-2

Najwyższy Pan powiedział: Mój drogi Ardżuno, skąd wzięły się w tobie te nieczystości? Wcale nie pasują one do człowieka, który zna wartość życia. Nie prowadzą one na wyższe planety, lecz ku hańbie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna zwraca się do Ardżuny z zaskoczeniem i rozczarowaniem z powodu jego zamętu i emocjonalnej słabości. Kryszna pyta, dlaczego taki stan słabości i zamętu ogarnął Ardżunę akurat w trudnym momencie, gdy potrzebna jest odwaga i determinacja. Kryszna wskazuje, że takie zachowanie nie jest godne ludzi szlachetnych – tych, którzy kierują się moralnością i obowiązkiem. Podkreśla też, że to zamieszanie nie prowadzi do nieba, a więc nie pomaga osiągnąć duchowego wyzwolenia, ani nie przynosi chwały, która jest ważna dla wojownika w jego honorze i wypełnianiu obowiązku.

2-3

O Pārtha (Ardżuno), nie ulegaj tej poniżającej niemocy. Nie przystoi ci ona. Wyzbądź się takiego małostkowego słabostwa i powstań, o karcicielu wrogów!

Wyjaśnienie: Kryszna zachęca Ardżunę do odrzucenia słabości i opanowania się, przypominając mu, że taki stan nie jest odpowiedni dla bohatera. Wzywa Ardżunę do przezwyciężenia swojego zniechęcenia i przypomnienia sobie swojego obowiązku jako wojownika. Kryszna zwraca się do Ardżuny również jako Pārtha – pogromcę przeciwników, przypominając mu o jego odwadze i zdolności do walki. Tym zwrotem Kryszna zachęca Ardżunę do odrzucenia swojego słabego stanu umysłu i powstania, aby podjąć wyzwanie walki i wypełnić swój obowiązek w statusie wojownika.

2-4

Ardżuna powiedział: O niszczycielu zła, o panie zmysłów, jakże mogę na polu bitwy wypuszczać strzały do takich mężów jak Bhiszma i Drona, którzy są godni mojego szacunku?

Wyjaśnienie: W tym wersecie Ardżuna nadal wyraża swoje głębokie wątpliwości i dylemat moralny, zwracając się do Kryszny tytułami Madhusudana (niszczyciel Madhu) i Arisudana (niszczyciel wrogów). Tytuły te symbolizują moc Kryszny w niszczeniu zła i obronie sprawiedliwości i są użyte, aby podkreślić zdolność Kryszny do pomocy Ardżunie w tym trudnym momencie.

2-5

Lepiej w tym świecie żebrać, niż żyć kosztem szlachetnych dusz, które są moimi nauczycielami. Nawet jeśli dążą do doczesnych korzyści, są moimi przewodnikami duchowymi. Jeśli zostaną zabici, wszystko, czym będziemy się cieszyć, będzie splamione krwią.

Wyjaśnienie: Słowa Ardżuny odzwierciedlają jego głęboką walkę między obowiązkami wojownika a zasadami moralnymi – trudno mu zaakceptować myśl, że wypełniając swój obowiązek, będzie musiał zabić tych, którym jest winien głęboki szacunek i wdzięczność. Należy doprecyzować, że Ardżuna wolałby żebrać, niż zabijać swoich nauczycieli, którzy są z najwyższej kasty.

2-6

Nie wiemy, co byłoby lepsze – zwyciężyć ich czy pozwolić im zwyciężyć nas. Ci, po zabiciu których nie chcielibyśmy żyć, stoją przed nami – synowie Dhritarasztry.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Ardżuna wyraża swoje całkowite zagubienie i moralny dylemat. Nie wie, co jest lepsze – pokonanie swoich krewnych w bitwie czy pozwolenie im na pokonanie jego. Jest tak głęboko wewnętrznie rozdarty, że nie potrafi podjąć decyzji o właściwym działaniu.

2-7

Teraz jestem zdezorientowany co do swojego obowiązku i przez słabość straciłem panowanie nad sobą. W tym stanie pytam Cię, co powinienem zrobić, żeby było mi lepiej. Teraz jestem Twoim uczniem i duszą Ci poddaną. Proszę, poucz mnie!

Wyjaśnienie: W tym momencie Ardżuna poddaje się Krysznie jako uczeń, prosząc Krysznę, aby go prowadził i uczył. To poddanie się jest bardzo znaczące, ponieważ Ardżuna uznaje, że sam nie może rozwiązać swoich problemów i szuka wskazówek Kryszny, aby znaleźć właściwą drogę i osiągnąć najlepsze możliwe rozwiązanie.

2-8

Nie potrafię znaleźć środka, który ukoi ten smutek, który wysusza moje zmysły. Nie będę w stanie go przezwyciężyć, nawet jeśli zdobędę kwitnące królestwo na ziemi bez wrogów, jak władca niebios.

Wyjaśnienie: Ten werset podkreśla wewnętrzny konflikt Ardżuny i jego niezdolność do poradzenia sobie z sytuacją, nawet gdyby odniósł materialne zwycięstwo. Sugeruje to, że nie czuje spełnienia z doczesnych osiągnięć, jeśli wymagają one moralnych i emocjonalnych poświęceń. Jego dusza szuka wyższego, duchowego rozwiązania, a nie tylko ziemskich bogactw i władzy.

2-9

Sańdżaja rzekł: Powiedziawszy to, Ardżuna, zwycięzca wrogów, rzekł do Kryszny: Gowindo, nie będę walczył, i zamilkł.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Sańdżaja opisuje, jak Ardżuna całkowicie deklaruje swoje odstąpienie od walki. Zwraca się do Kryszny jako Gowinda ("ten, który raduje zmysły, a także obrońca krów"), a nie jako Hryśikeśa. Hryśikeśa oznacza "władca zmysłów". Pomimo tej dyscypliny Ardżuna odmawia walki, zwracając się do Kryszny jako Gowindy (tego, który raduje zmysły, a także obrońcę krów). Potwierdza swoją decyzję słowami "Nie będę walczył", a następnie milknie, wskazując na jego emocjonalne wyczerpanie i duchowe zamieszanie.

2-10

O potomku Dhritarasztry, w tym momencie Kryszna, uśmiechając się, pośrodku obu wojsk, rzekł te słowa do zasmuconego Ardżuny:

Wyjaśnienie: Ten werset sygnalizuje odpowiedź Kryszny na odmowę walki przez Ardżunę. Hryśikeśa (Kryszna, władca zmysłów) widzi Ardżunę zasmuconego i wyczerpanego, stojącego pośrodku pola bitwy między dwiema armiami, ale z lekkim uśmiechem (który może wskazywać na jego boski spokój i zrozumienie sytuacji) rozpoczyna swoją odpowiedź. Kryszna zwraca się do Ardżuny wprost w chwili jego kryzysu, aby pomóc mu przezwyciężyć wątpliwości i smutek. Uśmiech symbolizuje spokój i pewność Kryszny, że ma rozwiązanie, jak wyprowadzić Ardżunę z emocjonalnego zamętu.

2-11

Najwyższy Pan rzekł: Wygłaszając uczone słowa, opłakujesz to, co nie jest warte opłakiwania. Mądrzy nie płaczą ani po żywych, ani po umarłych.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna rozpoczyna swoją naukę, wskazując, że smutek Ardżuny jest niepotrzebny. Ardżuna opłakuje żywych i umarłych, ale mądrzy – ci, którzy rozumieją prawdziwą naturę życia i śmierci – nie opłakują ich, ponieważ rozumieją, że dusza jest wieczna i niezniszczalna. Kryszna wskazuje, że mądrość nie jest tylko w słowach czy intelektualnym zrozumieniu, ale także w zrozumieniu wieczności duszy i rzeczywistości życia. Ardżuna, choć mówi jak mądry człowiek, nie rozumie, że ludzka egzystencja wykracza poza granice fizycznej śmierci.

2-12

Prawdziwie nigdy nie było tak, że Ja nie istniałem, ty nie istniałeś, ani ci władcy by nie istnieli. I nigdy nie będzie tak, że my wszyscy przestaniemy istnieć.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna uczy Ardżunę o wiecznej naturze duszy. Wskazuje, że nigdy nie było czasu, w którym ani Kryszna, ani Ardżuna, ani inni władcy by nie istnieli. Dusza jest wieczna, nie ginie wraz ze śmiercią ciała i trwa wiecznie. Oznacza to, że życie i śmierć są jedynie procesami przejściowymi, które nie wpływają na istnienie duszy. Ten werset wyznacza ważną część nauki Kryszny o nieśmiertelności duszy. Podkreśla, że nasze istnienie nie jest ograniczone do fizycznego ciała i czasu. Dlatego śmierć nie jest powodem do smutku, ponieważ dusza nadal istnieje w innej formie. Kryszna próbuje pomóc Ardżunie zrozumieć, że władcy zabici w bitwie, podobnie jak sam Ardżuna, będą istnieli dalej, ponieważ dusza jest niezniszczalna.

2-13

Tak jak dusza w ciele przechodzi przez dzieciństwo, młodość i starość, tak po śmierci otrzymuje inne ciało. Mądry nie jest tym zmieszany.

Wyjaśnienie: Mądry człowiek, który rozumie wieczną naturę duszy, nie jest zdezorientowany ani nie smuci się z powodu śmierci, ponieważ zdaje sobie sprawę, że dusza przechodzi tylko do następnego etapu życia w innym ciele. Śmierć jest tylko punktem przejściowym, a nie końcem. W tym wersecie Kryszna próbuje przekonać Ardżunę, że śmierć nie jest powodem do strachu czy smutku, ponieważ dusza nadal istnieje i rozwija się.

2-14

O synu Kunti, chwilowe pojawianie się i znikanie szczęścia i cierpienia w odpowiednim czasie jest jak nadejście i odejście pór roku zimowych i letnich. Wynikają one z postrzegania zmysłów, o potomku Bharaty, i człowiek musi nauczyć się je znosić, nie pozwalając się zdenerwować.

Wyjaśnienie: Kryszna wzywa Ardżunę do znoszenia tych przemijających uczuć i zachowania spokoju, niezależnie od okoliczności zewnętrznych. Człowiek, który potrafi zrozumieć tę przemijającą naturę, zachowuje spokój zarówno w radosnych, jak i trudnych czasach, nie pozwalając na emocjonalne wahania. Ten werset nawołuje do wewnętrznej stabilności i spokoju umysłu, aby człowiek mógł pokonać wyzwania życia, pozostając duchowo silnym. Ardżunie wskazuje się, że trudności bitewne i ból emocjonalny są przemijające i należy je postrzegać z cierpliwością i świadomością, że dusza pozostaje nienaruszona, i należy to robić nie obojętnie, lecz ze zrozumieniem i wewnętrznym spokojem.

2-15

O, najlepszy spośród ludzi, człowiek, który nie ulega wpływowi szczęścia i cierpienia i zachowuje spokój w obu sytuacjach, jest prawdziwie zdolny do wyzwolenia.

Wyjaśnienie: Kryszna podkreśla, że tylko ci, którzy są w stanie zachować spokój umysłu i nie poddawać się wahaniom zmysłów, są godni osiągnięcia duchowego wyzwolenia. Nieśmiertelność jest tu interpretowana jako duchowe uwolnienie od cyklu działania, które oznacza wolność od powtarzających się narodzin i śmierci. Osoba, która zachowuje wewnętrzną stabilność i samokontrolę, niezależnie od okoliczności zewnętrznych, jest przygotowana do tego najwyższego celu. Arjuna jest zachęcany do rozwinięcia takiej siły duchowej i wewnętrznej równowagi, aby przezwyciężyć swoje wątpliwości i lęki na polu bitwy, jak również trudności życiowe w ogóle.

2-16

Ci, którzy szukają prawdy, doszli do wniosku, że to, co nieprawdziwe (ciało materialne), jest przemijające, a to, co prawdziwe (dusza), pozostaje niezmienne. Do tego doszli, badając istotę obu.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia wieczną naturę duszy i przemijalność światowej iluzji. Nierzeczywistość (iluzje i świat materialny) nie ma stałości, ponieważ wszystko, co wiąże się ze światem materialnym, jest przemijające i zniszczalne. Z drugiej strony, rzeczywistość (dusza) jest wieczna i nie może zostać zniszczona. Kryszna przypomina tu, że ciało materialne i ziemskie zmysły są przemijające, ale dusza, która jest prawdziwą rzeczywistością, jest nieśmiertelna. Ta nauka pomaga Ardżunie zrozumieć, że jego smutek i lęk opierają się na nierzeczywistości (przemijającym świecie materialnym) i że powinien skupić się na wiecznej rzeczywistości - duszy, która jest niezmienna i trwała.

2-17

Wiedz, że to, co przenika cały ten świat, jest niezniszczalne. Nikt nie może zniszczyć tej niezmiennej i wiecznej istoty.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna jeszcze bardziej wyjaśnia wieczną naturę duszy. Wskazuje, że dusza, która przenika cały świat, jest niezniszczalna. Ta dusza jest niezmienną i trwałą rzeczywistością, która jest obecna we wszystkim, co istnieje. Kryszna podkreśla, że nikt - ani człowiek, ani żadna inna siła - nie może zniszczyć duszy, ponieważ jest ona wieczna i niezmienna.

2-18

Materialne ciało, w którym mieszka niezniszczalna, niezmierzona i wieczna dusza, podlega zniszczeniu. Dlatego walcz, potomku Bharaty!

Wyjaśnienie: Ten werset ponownie podkreśla naukę Kryszny o nieśmiertelności duszy i jej niezależności od świata fizycznego. Kryszna zachęca Ardżunę do walki z czystym umysłem, rozumiejąc, że nie wyrządzi on prawdziwej szkody duszy, ponieważ jest ona wieczna i niezniszczalna, a ciało jest jedynie powłoką duszy.

2-19

Ten, kto myśli, że dusza może zabić, i ten, kto myśli, że może zostać zabita, obaj są w błędzie. Dusza nie zabija i nie jest zabijana.

Wyjaśnienie: Ta nauka jest niezbędna, aby Arjuna zrozumiał, że udział w bitwie i śmierć innych wojowników nie wpływają na prawdziwą naturę duszy. Bitwa i jej rezultaty mają wpływ tylko na poziomie cielesnym, natomiast dusza pozostaje wieczna i nie ma na nią wpływu ani działanie, ani fizyczna destrukcja. Kryszna chce, aby Arjuna zrozumiał tę rzeczywistość i odrzucił swoje lęki i wątpliwości co do udziału w wojnie.

2-20

Dusza nigdy się nie rodzi i nigdy nie umiera. Nigdy nie zaczęła istnieć i nigdy nie przestanie istnieć. Jest nienarodzona, wieczna, trwała i odwieczna; gdy ciało zostaje zabite, dusza nie zostaje zabita.

Wyjaśnienie: Ten werset pomaga Ardżunie zrozumieć, że ciało jest przemijające, ale dusza jest wieczna i nie podlega fizycznym zmianom, takim jak narodziny i śmierć. Kryszna próbuje złagodzić lęki i wątpliwości Ardżuny co do bitwy, wskazując, że nawet jeśli ciało zostanie zabite, dusza pozostaje niezmienna i nietknięta. Ta nauka o nieśmiertelności duszy jest jedną z centralnych koncepcji Bhagavadgity i zachęca Ardżunę do przyjęcia swojego obowiązku jako wojownika bez obawy o konsekwencje fizyczne.

2-21

O, Partho, jak człowiek, który wie, że dusza jest niezniszczalna, wieczna, nienarodzona i niezmienna, może kogokolwiek zabić lub sprawić, by ktoś został zabity?

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna ponownie wyjaśnia, że zniszczenie ciała fizycznego nie wpływa na prawdziwą naturę duszy. Dusza nie podlega narodzinom ani śmierci, a ci, którzy to rozumieją, nie przejmują się zabijaniem w świecie fizycznym, ponieważ dotyczy to tylko ciała, a nie duszy. Ten werset ma na celu uświadomienie Ardżunie, że udział w wojnie i walka, która powoduje śmierć, nie zniszczą prawdziwej istoty - duszy. Kryszna stara się uwolnić Ardżunę od strachu i emocjonalnych wątpliwości co do walki, wyjaśniając, że jego działania na ziemi są tylko na poziomie materialnym, podczas gdy na poziomie duszy nic nie jest tracone.

2-22

Tak jak człowiek zrzuca stare ubrania i zakłada nowe, tak dusza porzuca stare ciała i wchodzi w nowe.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna używa prostej i jasnej analogii, aby wyjaśnić proces reinkarnacji duszy. Tak jak człowiek zmienia stare ubrania i zakłada nowe, tak dusza opuszcza zużyte ciała i po śmierci przechodzi do nowych ciał. Dusza nie jest przywiązana do konkretnego ciała i jest wieczna, natomiast ciało jest przemijające i zużywa się jak ubrania.

2-23

Duszy nie można rozciąć bronią, nie można jej spalić w ogniu, nie można jej zmoczyć wodą ani wysuszyć wiatrem.

Wyjaśnienie: Ta nauka ponownie podkreśla, że dusza jest niezależna od sił świata fizycznego i mechanizmów jego zniszczenia. Kryszna wzywa Ardżunę do zrozumienia tej duchowej prawdy, aby przezwyciężyć lęk przed walką i śmiercią, ponieważ dusza jest całkowicie chroniona przed fizycznymi zmianami.

2-24

Duszy nie można rozciąć, spalić, zmoczyć ani wysuszyć. Jest wieczna, wszechobecna, nieruchoma i trwała.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna podkreśla wieczną i niezmienną naturę duszy. Wyjaśnia, że duszy nie można zniszczyć żadnymi środkami fizycznymi, takimi jak cięcie bronią, spalenie w ogniu, zwilżenie wodą lub wysuszenie na wietrze. Oznacza to, że dusza jest całkowicie niezależna od sił materialnych i zmian w świecie fizycznym. Ponadto dusza jest wieczna, wszechobecna, co oznacza, że istnieje we wszystkich żywych istotach i we wszystkich czasach. Jest nieruchoma, co wskazuje na jej stabilność i niezmienność. Kryszna wskazuje również, że dusza jest wieczna i niezmienna od niepamiętnych czasów.

2-25

Dusza jest nieujawniona, niepojęta umysłem i niezmienna. Wiedząc to, nie powinieneś się smucić.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kontynuuje nauczanie Ardżuny o nieśmiertelności duszy i jej właściwościach. Opisuje duszę jako nieujawnioną, co oznacza, że nie można jej zobaczyć za pomocą percepcji zmysłowej; niepojętą, co wskazuje, że duszy nie można w pełni zrozumieć umysłem lub logiką; i niezmienną, co oznacza, że dusza nie podlega zmianom ani zepsuciu.

2-26

Nawet jeśli uważasz, że dusza nieustannie się rodzi i umiera, nadal nie masz powodu do smutku, o mocarzu.

Wyjaśnienie: Nawet gdyby dusza podlegała ciągłym narodzinom i śmierci, byłby to porządek natury i żałowanie tego procesu byłoby daremne. Kryszna podkreśla tutaj, że zarówno w ujęciu duchowym, jak i materialnym cyklu życia śmierć jest nieunikniona i naturalna, a nawet w takim przypadku śmierć byłaby tylko przejściem z jednej formy do drugiej. Dlatego Ardżuna nie powinien smucić się ani bać wyniku bitwy.

2-27

Dla tych, którzy się urodzili, śmierć jest pewna, a dla tych, którzy umarli, ponowne narodziny są pewne. Dlatego nie należy opłakiwać tego, co nieuniknione.

Wyjaśnienie: Ten werset po raz kolejny wzywa Ardżunę do przezwyciężenia smutku i strachu, ponieważ śmierć i narodziny są częścią naturalnego prawa Wszechświata, które nie wpływa na wieczność duszy. W poprzednim wersecie wyjaśnione prawa naturalnego Wszechświata. *Prawa naturalnego Wszechświata: Obowiązek i Sprawiedliwość; Prawo przyczyny i skutku; Cykl narodzin i śmierci; Wyzwolenie z ciągłego cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia; Porządek kosmiczny; Niekrzywdzenie; Wielkie cykliczne zmiany.

2-28

Wszystkie stworzone istoty są na początku nieujawnione, w środkowym etapie egzystencji ujawnione, a po śmierci znów nieujawnione. Jaki jest powód do smutku?

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia cykl życia, aby pomóc Ardżunie zrozumieć, że smucenie się z powodu zmian w życiu jest daremne. Istoty są na początku nieujawnione, co oznacza, że przed narodzinami nie są widoczne ani fizycznie dostrzegalne. W czasie życia są ujawnione, tzn. są fizycznie widoczne i dostrzegalne, ale po śmierci znów stają się nieujawnione. Odzwierciedla to myśl, że istota tylko przechodzi z jednego stanu w drugi, ale dusza pozostaje nienaruszona.

2-29

Ktoś patrzy na duszę jak na zdumiewającą, ktoś o niej mówi jako o zdumiewającej, a ktoś o niej słyszy jako o zdumiewającej, ale inni, nawet po usłyszeniu o niej, nie są w stanie jej w ogóle pojąć.

Wyjaśnienie: Ten werset podkreśla, że dusza jest tak złożona i wykracza poza zrozumienie świata fizycznego, że nie można jej w pełni pojąć logiką lub intelektem. Chociaż wielu uczy się o duszy lub o niej słyszy, tylko nieliczni mogą naprawdę zrozumieć jej wieczną, niezmienną i duchową naturę.

2-30

O potomku Bharaty, tego, który zamieszkuje ciało, nigdy nie można zabić. Dlatego nie powinieneś smucić się z powodu żadnej żywej istoty.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna po raz kolejny podkreśla nieśmiertelność i niezniszczalność duszy. Dusza, która znajduje się w ciele, jest wieczna i nie można jej zniszczyć ani za pomocą broni fizycznej, ani za pomocą żadnych środków materialnych. Ardżuna, który smuci się z powodu ewentualnej straty swoich krewnych w bitwie, przypomina się, że śmierć ciała fizycznego nie jest zniszczeniem duszy, ponieważ dusza jest wieczna i niezależna od warunków fizycznych.

2-31

Biorąc pod uwagę twój szczególny obowiązek jako potężnego wojownika, musisz wiedzieć, że nie ma lepszego zajęcia niż walka oparta na zasadach moralnych; zatem nie masz się co wahać.

Wyjaśnienie: Kryszna podkreśla, że sprawiedliwa walka jest najwyższym obowiązkiem i źródłem szczęścia wojownika, ponieważ pozwala mu wypełnić swój obowiązek i osiągnąć duchowy wzrost. Wojownik nie ma większego celu ani zadania niż udział w walce o sprawiedliwość, a zadanie to daje możliwość zarówno osiągnięcia chwały, jak i wypełnienia swojego wewnętrznego obowiązku wobec społeczeństwa i Wszechświata. Ardżunie przypomina się, że ignorowanie swojego obowiązku walki byłoby sprzeczne z jego naturą wojownika i mogłoby prowadzić do konsekwencji jego działań. W ten sposób ten werset wzywa Ardżunę do przezwyciężenia wątpliwości i strachu oraz do przyjęcia swojego obowiązku jako wojownika o sprawiedliwość.

2-32

O Pārtha, szczęśliwi są potężni wojownicy, którym taka możliwość walki otwiera się sama, otwierając im bramy niebios.

Wyjaśnienie: Dla wojowników udział w takiej walce jest uważany za święty obowiązek, ponieważ daje możliwość osiągnięcia honoru i sławy, a także niebios. Kryszna podkreśla tu, że jest rzadkością i przywilejem, że tego rodzaju walka jest oferowana, a wojownik, który ją przyjmuje, odnosi duchowe korzyści i może zostać nagrodzony błogością po śmierci.

2-33

Z drugiej strony, jeśli nie weźmiesz udziału w tej sprawiedliwej bitwie, w rzeczywistości, zaniedbując swój obowiązek i honor, zyskasz grzech.

Wyjaśnienie: Kryszna wskazuje, że odmowa walki przez Ardżunę jako wojownika oznaczałaby niewywiązanie się z obowiązku, co przyniosłoby hańbę i wywołałoby negatywne konsekwencje jego działań.

2-34

Ludzie zawsze będą mówić o twojej hańbie, a dla szanowanego człowieka hańba jest gorsza od śmierci.

Wyjaśnienie: Kryszna podkreśla również, że hańba jest gorsza od śmierci. Dla wojownika takiego jak Ardżuna, który jest szanowany i znany jako wielki bohater, utrata honoru byłaby większą tragedią niż śmierć fizyczna. Honor i reputacja żołnierza są bardzo cenne, a ich utrata oznaczałaby utratę celu i szacunku w społeczeństwie.

2-35

Wielcy generałowie, którzy cenią twoje imię i honor, pomyślą, że opuściłeś pole bitwy tylko ze strachu i uznają cię za nieistotnego.

Wyjaśnienie: Kryszna próbuje tutaj pokazać Ardżunie, że jeśli odmówi walki, to zaszkodzi to jego reputacji zarówno w społeczeństwie, jak i wśród jego towarzyszy broni i sojuszników. Dla Ardżuny ważne jest wypełnienie swojego obowiązku wojownika, aby zachować szacunek i honor nie tylko we własnych oczach, ale także w oczach innych.

2-36

Twoi wrogowie wypowiedzą wiele ostrych słów i będą wyśmiewać twoje zdolności. Czy może być coś bardziej bolesnego?

Wyjaśnienie: Pogarda i oczernianie ze strony wrogów byłoby szkodliwe nie tylko dla jego reputacji, ale także bardzo bolesne emocjonalnie, ponieważ Ardżuna byłby uważany za słabszego i bardziej tchórzliwego, niż jest w rzeczywistości. Kryszna podkreśla, że takie upokorzenie i hańba byłyby jeszcze bardziej bolesne niż fizyczny ból lub konsekwencje walki, ponieważ dla wojownika honor i godność są najważniejsze.

2-37

Jeśli zostaniesz zabity, osiągniesz niebiosa, ale jeśli zwyciężysz, będziesz władał ziemią. Dlatego, o synu Kunti (Ardżuno), powstań i walcz z determinacją.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna oferuje Ardżunie dwie możliwości: jeśli zostanie zabity w bitwie, osiągnie niebiosa, co dla wojownika oznacza najwyższą duchową nagrodę. Z kolei, jeśli zwycięży, będzie rządził ziemią i cieszył się owocami materialnego zwycięstwa. W obu przypadkach wynik jest pozytywny, ponieważ zarówno zwycięstwo, jak i śmierć są korzystne i chwalebne.

2-38

Walcz, aby walczyć, nie myśląc o szczęściu lub smutku, stracie lub zysku, zwycięstwie lub porażce - postępując w ten sposób, nigdy nie zgrzeszysz.

Wyjaśnienie: Ten werset podkreśla, że jeśli ktoś potrafi przyjmować zmienne sytuacje życiowe jednakowo, pozostaje duchowo czysty i nie grzeszy, ponieważ jego działania są niezależne od rezultatów. Kryszna uczy tutaj, że bezinteresowne działanie jest wolne od negatywnych konsekwencji działania, jeśli jest wykonywane z wyważonym umysłem i bez przywiązania do rezultatów.

2-39

Do tej pory opisałem ci tę wiedzę poprzez analizę. Teraz posłuchaj, jak ją wyjaśnię w odniesieniu do działania bez pragnienia cieszenia się owocami. O, Pārtha, kiedy będziesz działał z taką wiedzą, uwolnisz się od więzów stworzonych przez działanie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna kończy swoje nauki z perspektywy filozofii Sankhja i zaczyna wyjaśniać drogę karma-jogi, czyli bezinteresownego działania. Nauka Sankhja koncentruje się na rozumieniu świata poprzez intelektualną analizę i rozróżnianie między materialnym ciałem a wieczną duszą. Teraz jednak Kryszna zaczyna wyjaśniać karma-jogę – duchową praktykę, która opiera się nie tylko na wiedzy teoretycznej, ale także na praktycznym działaniu i duchowej dyscyplinie. Kryszna wskazuje, że praktykując karma-jogę, Ardżuna będzie mógł uwolnić się od więzów działania – konsekwencji działań, które wiążą człowieka z cyklem narodzin i śmierci.

2-40

Na tej drodze nie ma straty ani zmniejszenia, a nawet niewielki postęp na tej drodze może uchronić przed największymi niebezpieczeństwami.

Wyjaśnienie: Kryszna wyjaśnia, że nawet mały krok na tej drodze może uchronić człowieka przed wielkimi niebezpieczeństwami, takimi jak niebezpieczeństwo cyklu narodzin i śmierci oraz negatywne konsekwencje działania. Oznacza to, że nawet mała determinacja i niewielki postęp na ścieżce duchowej przynoszą ogromne korzyści.

2-41

Ci, którzy podążają tą ścieżką, są zdecydowani w swoich intencjach, a ich cel jest jeden. O, ukochany synu Kuru, umysł tych, którzy nie są zdecydowani, jest wielorako rozgałęziony.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że ci, którzy są zdecydowani i skoncentrowani na ścieżce duchowej, mają umysł i zrozumienie zjednoczone i skierowane na konkretny cel. Ci, którzy uświadomili sobie swoje duchowe cele, podążają za nimi z determinacją, a ich umysł nie jest rozproszony ani zboczony. Z kolei ci, którym brakuje takiej determinacji, są zdezorientowani, a ich umysł jest rozproszony – mają tendencję do gubienia się między różnymi światowymi celami i możliwościami. Ci ludzie nie mają jednej orientacji, a ich umysł jest jak drzewo o wielu rozgałęzieniach, które szuka wielu ścieżek, ale nigdy nie osiąga konkretnego celu. Ta niezdecydowanie i rozpraszanie umysłu utrudnia koncentrację na rozwoju duchowym i prowadzi do dezorientacji.

2-42

Ludzie o małej wiedzy są bardzo przywiązani do wspaniałych słów Wed, które zalecają różne owocne działania w celu osiągnięcia planet niebiańskich, uzyskania dobrych narodzin, siły i tak dalej.

Wyjaśnienie: Kryszna zachęca Ardżunę, aby nie ulegał iluzorycznym słowom i zrozumiał, że prawdziwy duchowy rozwój nie jest związany z rytuałami, ale z głębszym zrozumieniem natury duszy i uwolnieniem się od działania i więzów świata, wskazując, że wspaniałe słowa mogą wprowadzić człowieka w błąd i odwieść go od prawdziwej ścieżki duchowej.

2-43

Będąc spragnionymi zmysłowych przyjemności i luksusowego życia, mówią, że nie ma nic wyższego od tego.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, w jaki sposób ludzie ogarnięci pragnieniami i dążeniem do materialnych przyjemności dążą do królestwa niebieskiego i wykonują wiele rytuałów, aby osiągnąć te cele. Ich umysły są skupione na owocach narodzin i działania, co oznacza, że działają, aby uzyskać osobiste korzyści ze swoich działań i osiągnąć przyjemność i władzę zarówno w tym, jak i w następnym życiu.

2-44

W umysłach tych, którzy są zbyt przywiązani do zmysłowych przyjemności i bogactwa materialnego i którzy są przez to zwodzeni, nie rodzi się silna determinacja, by służyć Najwyższemu Panu z oddaniem.

Wyjaśnienie: Kryszna w tym wersecie chce wskazać Ardżunie, że aby osiągnąć duchowy rozwój i wyzwolenie, konieczne jest zrezygnowanie z przywiązania do dóbr materialnych i skupienie się na wewnętrznej determinacji i zrozumieniu. Tylko wtedy, gdy umysł jest wolny od pragnień, człowiek może osiągnąć głęboką duchową koncentrację i spokój.

2-45

Wedy w większości opisują trzy właściwości natury materialnej. O, Ardżuno, wznieś się ponad te trzy właściwości. Bądź wolny od wszystkich dualnych właściwości i od wszelkich trosk o zysk i bezpieczeństwo, i ugruntuj się w swojej prawdziwej istocie.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia Ardżunie, że Wedy często mówią o działaniach materialnych, które są związane z trzema właściwościami materialnymi (dobroć, pasja i ignorancja). Te właściwości są związane z życiem doczesnym, ale Kryszna wzywa Ardżunę, aby wzniósł się ponad te trzy właściwości, aby osiągnąć wyższy poziom duchowy.

2-46

Wszystkie cele, które można osiągnąć za pomocą małego zbiornika wody, można natychmiast osiągnąć za pomocą dużego zbiornika wody. Podobnie, całe dobrobyt zapewniany przez wedyjskie rytuały może osiągnąć ten, kto zna prawdziwy cel Wed.

Wyjaśnienie: Ten werset uczy, że dla mądrego, duchowo rozwiniętego człowieka, który osiągnął duchowe oświecenie, wedyjskie rytuały i zasady stają się instrumentem, a nie celem. Tak jak w dużym zbiorniku wodnym mały staw traci znaczenie, tak samo zrozumienie duchowe wykracza poza proste rytuały i formalną wiedzę.

2-47

Masz prawo tylko do działania, ale nie do jego owoców. Nigdy nie uważaj się za przyczynę owoców działania i nie przywiązuj się do bezczynności.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna przekazuje jedno z centralnych nauk Bhagawadgity na temat bezinteresownego działania. Wzywa Ardżunę, aby skupił się na wykonywaniu swojego obowiązku, nie oczekując ani nie przywiązując się do rezultatów. Człowiek ma prawo do swojego działania, ale nie powinien dążyć do kontrolowania lub żądania owoców lub rezultatów działania.

2-48

Wykonuj swoje obowiązki, będąc zjednoczonym z duchową dyscypliną, o, Dhanańdżajo (Ardżuno), odrzucając przywiązanie. Bądź jednakowy zarówno w sukcesach, jak i niepowodzeniach, ponieważ taka równowaga jest istotą duchowej dyscypliny.

Wyjaśnienie: Kryszna wzywa Ardżunę do działania z równością w umyśle, niezależnie od wyniku. Przywiązanie do rezultatów często prowadzi do cierpienia i niezadowolenia, ale prawdziwa duchowa dyscyplina oznacza spokój zarówno w zwycięstwie, jak i porażce. Zachowując tę wewnętrzną równowagę, człowiek uwalnia się od działań i ich konsekwencji.

2-49

Poprzez oddaną służbę, o, Dhanańdżajo, trzymaj z dala od siebie wszystkie podłe działania i z taką świadomością szukaj schronienia u Pana. Ci, którzy chcą cieszyć się owocami swoich działań, są skąpi.

Wyjaśnienie: Kryszna wzywa Ardżunę, aby szukał schronienia w mądrości – działał bezinteresownie i z wewnętrznym pokojem, nie dążąc do osobistych korzyści. Ci, którzy przywiązują się do owoców działania i działają jedynie kierowani egoistycznymi celami, są nazywani skąpymi, aby dopasować się do tekstu wersetu, ponieważ ich celem życia ograniczają się do materialnych korzyści, które są przemijające i nie zapewniają prawdziwej duchowej satysfakcji. Dhanańdżaja to jeden z tytułów lub imion Ardżuny. Dhanańdżaja dosłownie oznacza zdobywcę bogactw.

2-50

Człowiek, który oddaje się oddanej służbie, może już w tym życiu uwolnić się od dobrych i złych konsekwencji. Dlatego staraj się osiągnąć ten stan, który jest sztuką wszelkiego działania.

Wyjaśnienie: Kryszna wskazuje również, że duchowa dyscyplina jest umiejętnością działania bezinteresownego, zgodnie ze swoim obowiązkiem. Duchowa dyscyplina jako umiejętność działania oznacza, że osoba, która ugruntowała się na ścieżce praktyki duchowej dyscypliny i mądrości, jest w stanie umiejętnie wykonywać swoje obowiązki bez przywiązywania się do rezultatów, zachowując spokój i równowagę.

2-51

W ten sposób działając, mędrcy, którzy poświęcili się oddanej służbie Panu, uwalniają się z kręgu narodzin i śmierci. Odrzucając wszelkie pragnienia owoców działania, mogą osiągnąć stan wolny od wszelkiego cierpienia.

Wyjaśnienie: Ci mędrcy osiągają stan wolny od cierpienia – jest on nieśmiertelny i wolny od wszelkiego rodzaju cierpienia fizycznego i duchowego. Jest to stan wyzwolenia duchowego, w którym dusza uwalnia się od więzów działania i świata materialnego.

2-52

Kiedy twój umysł wydostanie się z gęstwiny lasu iluzji, staniesz się obojętny na wszystko, co zostało usłyszane i jeszcze zostanie usłyszane.

Wyjaśnienie: Kiedy człowiek osiągnie stan mądrości i przezwycięży swoje wewnętrzne iluzje, staje się wolny od przywiązania zarówno do tego, co już usłyszał (tradycji, wiedzy), jak i do tego, co jeszcze ma być usłyszane. Oznacza to, że staje się duchowo niezależny i wolny od ograniczeń doczesnego zrozumienia.

2-53

Kiedy twój umysł nie będzie już ulegał wspaniałemu językowi Wed i pozostanie niezachwiany, zanurzony w kontemplacji siebie, wtedy osiągniesz boską świadomość.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że aby osiągnąć stan boskiej świadomości, umysł człowieka musi być stabilny i niepodatny na wspaniały język Wed, które często obiecują materialne korzyści i niebiańskie przyjemności. Osoba, która osiągnęła ten poziom, nie ulega już zewnętrznym pokusom i zachowuje wewnętrzny spokój i skupienie na sobie i świadomości Boskości.

2-54

Ardżuna rzekł: O, Kryszno, jakie są oznaki tego, którego świadomość zanurzyła się w tym transcendentalnym stanie? Jak on mówi i jaki jest jego język? Jak on siedzi i jak idzie?

Wyjaśnienie: Tym pytaniem Ardżuna chce się dowiedzieć, jak praktycznie w życiu codziennym przejawia się duchowa dyscyplina i duchowa stabilność. Ardżuna, zwracając się do Kryszny jako Keśawy, wskazuje na niego jako na wszechmocnego i wszechwładnego Boga, który jest w stanie udzielić odpowiedzi na najgłębsze pytania o życie i duchowość.

2-55

Najwyższy Pan rzekł: O Pārtha, gdy człowiek porzuca wszelkie pragnienia zadowalania zmysłów, które rodzą się z zamysłów umysłu, i gdy jego oczyszczony umysł znajduje zadowolenie jedynie w sobie, wówczas można powiedzieć, że jest on w czystej, transcendentalnej świadomości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna daje odpowiedź na pytanie Ardżuny o to, kim jest człowiek o ustabilizowanej mądrości. Wskazuje, że taki człowiek porzucił wszelkie pragnienia rodzące się z umysłu. Ten człowiek nie jest przywiązany do ziemskich celów lub pragnień, które zazwyczaj motywują materialne interesy i egoistyczne potrzeby. Jest on wolny od przywiązań, ponieważ jego umysł został oczyszczony z pragnienia osiągnięcia ziemskich korzyści.

2-56

Ten, którego umysł pozostaje spokojny w cierpieniu, który nie dąży do szczęścia i jest wolny od przywiązania, strachu i gniewu, nazywany jest mędrcem o mocnym umyśle.

Wyjaśnienie: Człowiek, który jest wolny od przywiązania, nie martwi się cierpieniem i nie pragnie przyjemności, nazywany jest mędrcem, który osiągnął dojrzałość i stabilność duchową. Ten werset uczy, że tylko wtedy, gdy człowiek przezwycięży przywiązanie do materialnego i strach przed trudnościami życia, może być naprawdę wolny i mądry.

2-57

W świecie materialnym ten, kto nie cieszy się, gdy spotyka go coś dobrego, i nie smuci się, gdy dzieje się coś złego, jest mocno ugruntowany w pełnej wiedzy.

Wyjaśnienie: Stabilna mądrość to taka, która nie prowadzi człowieka zgodnie z pragnieniami i emocjonalnymi pokusami, ale utrzymuje go w równym spokoju zarówno w korzystnych, jak i niekorzystnych okolicznościach.

2-58

Ten, kto potrafi wycofać swoje zmysły od ich obiektów, tak jak żółw chowa swoje kończyny w skorupie, jest naprawdę ugruntowany w mądrości.

Wyjaśnienie: Ten werset podkreśla znaczenie kontroli zmysłów na drodze do duchowej dojrzałości i mądrości. Człowiek, który potrafi opanować swoje zmysły i nie pozwolić im rządzić swoim umysłem i działaniami, jest stabilny w mądrości i jest w stanie osiągnąć wewnętrzny spokój i równowagę.

2-59

Wcielona dusza może powstrzymać się od zmysłowych przyjemności, chociaż pragnienie obiektów zmysłów pozostaje. Ale doświadczając wyższego smaku, traci nią zainteresowanie i umacnia się w świadomości.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia, że człowiek, który powstrzymuje się od zmysłowych przyjemności, może zdystansować się od obiektów zmysłów, ale pragnienie ich może pozostać głęboko w sercu. To pragnienie nie znika po prostu poprzez powstrzymywanie się, ponieważ zmysły i umysł nadal mogą być przywiązane do ziemskich przyjemności. Kiedy człowiek osiąga najwyższe doświadczenie – duchowe oświecenie lub prawdziwą naturę duszy – to pragnienie ziemskich przyjemności znika samo z siebie, ponieważ to najwyższe doświadczenie wiąże się ze świadomością obecności Boskiej. Kiedy człowiek doświadcza najwyższej prawdy, rozumie, że materialne pragnienia są nic nieznaczące i przemijające w porównaniu z duchowym spełnieniem.

2-60

O Ardżuno, zmysły są tak potężne i burzliwe, że siłą porywają umysł nawet tego człowieka, który stara się je opanować.

Wyjaśnienie: Nawet gdy człowiek jest rozważny i rozsądny, jego zmysły mogą silnie wpływać na umysł i powodować odejście od równowagi i duchowej dyscypliny. Dlatego bardzo ważne jest, aby nie tylko próbować opanować umysł, ale także stale praktykować dyscyplinę kontroli zmysłów, aby zachować stabilność i koncentrację.

2-61

Ten, kto opanowuje swoje zmysły, całkowicie je ujarzmiając, i kieruje swoją świadomość ku Mnie, nazywany jest człowiekiem o stabilnym umyśle.

Wyjaśnienie: Człowiek, który kontroluje swoje zmysły i zwraca swój umysł ku Bogu, jest w stanie zachować stabilną mądrość i nie ulega niepokojom spowodowanym przez zmysły. Ten werset podkreśla, że prawdziwa mądrość jest osiągana, gdy umysł i zmysły są opanowane, a człowiek żyje z duchowym skupieniem i wewnętrznym spokojem.

2-62

Rozmyślając o przedmiotach zmysłów, człowiek przywiązuje się do nich, z przywiązania rodzi się pożądanie, a z pożądania rodzi się gniew.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wyjaśnia proces umysłu i emocji człowieka, który prowadzi do wewnętrznych konfliktów i cierpienia. Kiedy człowiek myśli o obiektach zmysłów (pragnie zdobyć rzeczy lub cieszyć się ziemskimi przyjemnościami), rodzi się w nim przywiązanie do tych obiektów. To przywiązanie jeszcze bardziej wzmacnia pragnienie ich, które jest formą namiętności. Jeśli pragnienia nie zostaną zaspokojone, zamieniają się w gniew, który może prowadzić do wewnętrznego niepokoju i dalszej utraty kontroli nad umysłem. Ten cykl – od myśli o ziemskich obiektach do gniewu – jest negatywnym stanem umysłu, który odciąga człowieka od duchowej ścieżki. Ten werset uczy, że aby uniknąć negatywnych emocji i gniewu, ważne jest kontrolowanie swoich myśli i nieprzywiązywanie zbyt dużej wagi do ziemskich obiektów i przyjemności. Wzrost duchowy i wewnętrzny spokój są możliwe, gdy człowiek przestaje przywiązywać się do obiektów zmysłów i nie pozwala, by pragnienie rządziło umysłem.

2-63

Z gniewu rodzi się całkowite złudzenie, a złudzenie zaciemnia pamięć. Kiedy pamięć jest zaciemniona, znika rozsądek, a gdy rozsądek zniknie, człowiek znów wpada w materialną otchłań.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje regresję emocjonalną i duchową, która następuje, gdy człowiek ulega gniewowi. Ten werset podkreśla, jak ważne jest kontrolowanie swoich emocji, zwłaszcza gniewu, ponieważ mogą one wywołać autodestrukcyjny proces, który prowadzi do degradacji duchowej. Aby osiągnąć wewnętrzny spokój i mądrość, konieczne jest powstrzymywanie się od gniewu i utrzymywanie umysłu w jasności i równowadze.

2-64

Ale człowiek, który jest wolny od przywiązania i nienawiści i potrafi kontrolować swoje zmysły za pomocą ograniczających zasad, może otrzymać łaskę Boga.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna wskazuje, że człowiek, który potrafi opanować swoje zmysły i powstrzymać się od przywiązania i niechęci do obiektów zmysłów, jest tym, który osiąga wewnętrzny spokój. W przeciwieństwie do tych, którzy ulegają pragnieniu lub impulsom unikania, ten człowiek działa zgodnie ze swoją wewnętrzną naturą i kontroluje zmysły, zamiast pozwalać im się kontrolować.

2-65

Człowiek, który w ten sposób jest spokojny, nie ma już żadnego cierpienia; z takim spokojnym umysłem, rozum człowieka wkrótce się umocni.

Wyjaśnienie: Ten werset uczy, że aby osiągnąć wewnętrzną mądrość i wolność od cierpienia, konieczne jest rozwijanie spokoju umysłu. Gdy człowiek osiągnie ten spokój, jego umysł staje się jasny, a duchowa mądrość szybko się umacnia, co prowadzi do wewnętrznej harmonii i duchowego wzrostu.

2-66

Człowiek, który nie jest związany z Najwyższym, nie może mieć ani transcendentalnego rozumu, ani zrównoważonego umysłu, bez którego nie jest możliwy pokój. A jak może być szczęście bez pokoju?

Wyjaśnienie: Ten werset uczy, że duchowe szczęście pochodzi z kontroli umysłu i zmysłów. Tylko gdy człowiek jest zjednoczony z duchową dyscypliną, jest w stanie osiągnąć mądrość, pokój i szczęście.

2-67

Umysł, który podąża za niespokojnymi zmysłami, pozbawia człowieka mądrości, tak jak wiatr unosi łódź po wodach.

Wyjaśnienie: Podobnie jak wiatr unosi łódź po wzburzonych wodach, tak i nieokiełznanie zmysłów może odciągnąć człowieka od mądrości i wewnętrznego spokoju. Aby osiągnąć duchową stabilność, ważne jest, aby umysł nie podlegał wpływom i niepokojom zmysłów, ponieważ taka niestabilność może prowadzić do rozproszenia umysłu i utraty zrozumienia.

2-68

Dlatego, o potężny, ten, którego zmysły są wolne od kontaktu z ich przedmiotami, niewątpliwie ma umysł stabilny.

Wyjaśnienie: Kontrolując zmysły i powstrzymując się od światowych pokus, człowiek staje się duchowo stabilny i osiąga wewnętrzny spokój i jasność. Ta kontrola nad zmysłami jest niezbędna do osiągnięcia jasności umysłu i głębokiego zrozumienia życia, które są ważne, aby żyć mądrym życiem.

2-69

To, co dla wszystkich istot jest nocą, jest czasem czuwania dla opanowanego. Kiedy istoty są przebudzone, jest to stan nocy dla mądrego.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna używa metafory nocy i dnia, aby wyjaśnić różnicę między percepcją i zrozumieniem świata przez mądrego człowieka (duchowa dyscyplina lub myśliciel) a zwykłymi istotami. Dla zwykłych istot, które są przywiązane do świata materialnego, to, co jest jasne i czujne dla mądrego (opanowanego), wydaje się nocą – to znaczy jest dla nich niezrozumiałe i nieosiągalne. Są przebudzeni, kiedy angażują się w sprawy doczesne, ale świadomość duchowa pozostaje dla nich ukryta. Z kolei mądry, który osiągnął głębokie wewnętrzne zrozumienie i wolność od materialnych pokus, widzi prawdziwą rzeczywistość, która jest ukryta przed tymi, którzy są zanurzeni w iluzjach świata materialnego. Kiedy zwykłe istoty są pochłonięte światowymi działaniami i pragnieniami, dla niego ta światowa aktywność wydaje się nocą – jako coś nieistotnego i odległego. Ten werset uczy, że mądry człowiek jest czujny w duchowym zrozumieniu, podczas gdy zwykłe istoty kierują się materialnymi bodźcami. Podkreśla różnicę w postrzeganiu między tymi, którzy opanowali zmysły i osiągnęli mądrość, a tymi, którzy wciąż są przywiązani do doczesności.

2-70

Człowiek, którym nie porusza ciągły napływ pragnień, które wpływają jak rzeki do oceanu, który jest zawsze spokojny, a nie ten, który próbuje zaspokoić te pragnienia, może osiągnąć pokój.

Wyjaśnienie: Ten werset wyjaśnia, że pokój osiąga ten, kto nie jest przywiązany do swoich pragnień i nie stara się ich spełnić. Człowiek, który ciągle pragnie spełniania doczesnych pragnień, nie jest w stanie osiągnąć prawdziwego wewnętrznego spokoju. Tak jak ocean pozostaje niezmienny, nawet gdy do niego napływa woda, tak i człowiek powinien być wewnętrznie stabilny, pomimo zewnętrznych pokus pragnień.

2-71

Ten człowiek, który odrzuca wszelkie pragnienia, żyje bez przywiązania, bez poczucia własności i ego, osiąga pokój.

Wyjaśnienie: Ten werset uczy, że pokój można osiągnąć tylko wtedy, gdy człowiek żyje bezinteresownie, wolny od pragnień, ego i przywiązań. Takie życie prowadzi do równowagi i harmonii zarówno ze sobą, jak i z otaczającym światem.

2-72

Taki jest, o Partho, duchowy i boski stan, po osiągnięciu którego człowiek nie ulega już złudzeniom. Jeśli nawet w godzinie śmierci człowiek jest w stanie być w takim stanie, może wejść do Królestwa Bożego.

Wyjaśnienie: W tym wersecie Kryszna opisuje ostateczny stan duchowy, który prowadzi do urzeczywistnienia Świadomości Boskiej. Jest to stan duchowej stabilności i wyzwolenia, w którym człowiek, osiągając ten poziom, nie jest już zdezorientowany ani nie poddaje się światowym iluzjom. Taki człowiek uzyskuje głębokie zrozumienie prawdziwej natury duszy i Świadomości Boskiej (najwyższej duchowej rzeczywistości), stając się wolnym od cierpienia i przywiązania. W tym stanie zachowuje równowagę i spokój, nawet gdy życie zbliża się do końca, i ostatecznie osiąga urzeczywistnienie Świadomości Boskiej i wyzwolenie.